Văn hóa - Lịch sử

Anh hùng Nguyễn Trung Trực và đình thờ ông ở Rạch Giá

Từ trận hỏa hồng Nhật Tảo (1861) đến trận đánh đồn Kiên Giang (1868) – cuộc đời người anh hùng được nhân dân Rạch Giá lập đình thờ phụng.

27/09/20262 phút đọc0 lượt xem

Anh hùng Nguyễn Trung Trực và đình thờ ông ở Rạch Giá

Ở trung tâm Rạch Giá, đình thờ Nguyễn Trung Trực là nơi người dân tìm về mỗi dịp lễ giỗ ông vào cuối tháng 8 âm lịch. Cuộc đời ngắn ngủi nhưng oanh liệt của vị anh hùng chống Pháp gắn bó mật thiết với vùng đất này.

Thân thế

Nguyễn Trung Trực tên thật là Nguyễn Văn Lịch, sinh năm 1838 tại thôn Bình Nhựt (nay thuộc tỉnh Tây Ninh, trước đây là Long An), trong một gia đình làm nghề chài lưới. Khi thực dân Pháp đánh chiếm Nam Kỳ, ông tham gia nghĩa quân chống Pháp.

Trận hỏa hồng Nhật Tảo (1861)

Ngày 10/12/1861, ông cùng nghĩa quân tổ chức tập kích và đốt cháy tàu chiến L'Espérance của Pháp trên sông Vàm Cỏ, tại khu vực Nhật Tảo. Trận đánh gây tiếng vang lớn, được người đương thời ví là “lửa hồng Nhật Tảo”.

Trận đánh đồn Kiên Giang (1868)

Về sau, ông được triều đình giao chức Lãnh binh và hoạt động ở vùng Hà Tiên – Rạch Giá. Tháng 6 năm 1868, nghĩa quân của ông bất ngờ tấn công và chiếm được đồn Kiên Giang (Rạch Giá), gây thiệt hại nặng cho quân Pháp. Sau đó, trước sức phản công của đối phương, ông rút ra đảo Phú Quốc để tiếp tục chiến đấu.

Hy sinh tại Rạch Giá

Để buộc ông ra hàng, quân Pháp bắt giữ mẹ ông cùng nhiều người dân. Ông ra nộp mình và bị xử tử tại chợ Rạch Giá ngày 27/10/1868, khi mới khoảng 30 tuổi. Câu nói được lưu truyền gắn với tên ông – “Bao giờ người Tây nhổ hết cỏ nước Nam thì mới hết người Nam đánh Tây” – trở thành biểu tượng cho ý chí kiên cường của nghĩa quân Nam Bộ.

Đình thờ và lễ giỗ

Người dân Rạch Giá lập đình Nguyễn Trung Trực để thờ phụng ông; di tích được xếp hạng di tích lịch sử – văn hóa quốc gia năm 1989. Hằng năm, lễ giỗ ông diễn ra từ ngày 26 đến 28 tháng 8 âm lịch với nhiều nghi lễ truyền thống, thu hút đông đảo người dân và du khách. Ngoài Rạch Giá, trên đảo Phú Quốc cũng có đền thờ ông tại khu vực Gành Gió, nơi được cho là căn cứ của nghĩa quân năm xưa.